Avrupali Talibanlarin yiktigi Mostar
Mostar ehrinde ilk ziyaret edecegimiz yer, elbette Kanun Sultan Sleyman'in bir gn ba mimari Sinan'i agirip "Ey koca mimar! Bati'da gittigimiz u ilimiz Mostar'da yle bir kpr yaptirasin ki, bugne kadar, ei benzeri grlmeye; bakan gz ve gnl fethede; Trk'n adini hatirlata ve yaata!" dedigi ve bu sz zerine Mimar Sinan'in kalfasi Mimar Hayreddin tarafindan yaptirilmi olan Mostar Kprs'yd...

Kiremit yerine kaynak talari ile rtlm binalar arasindan Pijaca (piyasa) yani pazaryerine iniyoruz. Oradan nehre ve ileride duran Mostar Kprs'ne bakiyoruz. Oradan ari iinden kprye dogru gidiyoruz. Kprye gemeden irin bir grntye sahip Yavuz Sultan Selim Mescidi'ne giriyoruz. Mze olan binanin iinde sava ve yikim fotograflari var. 1993'te Hirvatlar tanki dayayip canli yayinla Mostar Kprs'n, yani Osmanli hatirasi olan tarih insanlik kltr mirasini top atilari ile yikmilar. Taliban'in Afganistan'daki tahribatina kari ikildigi gibi burada bu Avrupali Talibanlarin da tahribatina kari maalesef sert bir tepki verilememi. Gstere gstere yikarlarken dnya sadece seyretmi... Yikilan kpr yerine Hollandalilar ve Macarlar asma bir kpr yapmilar ancak  ay dayanmi. Halbuki Mostar 1556-1566 tarihlerinde yapildiktan sonra Hirvat Talibanlar top atiiyla yikincaya kadar ayakta kalmi... Mostar Kprs 456 tane kesme taindan yapilmitir. Tekrar 2000 yilinda tamir edildi. Hicri yil hesabiyla tam 456 yil sonra yani 456 rakaminin tevafuku ile yeniden yapilmitir. Hirvatlar yikinca bunlardan saglam olanlar tekrar ikinci yapimda kullanilmi, kullanilmayan talari ise kprnn altinda sergilemiler. lkemizden ta ustasi Burhan Bey, kpr Hirvatlar tarafindan topa tutulup yikilirken televizyondan seyrediyor ve "Y Rabbi, bunun tekrar yapimini bana nasip et!" diye dua ediyor. Erbu firmasi sahibi Metin Bey ihaleyi alinca Burhan Bey kpr ustasi olarak geliyor. Duasi kabul oluyor. Mostar Kprs aslinda 99 basamakliydi. Ama 1993'te yikilinca ikinci defa yapilirken 93 basamakli yapmilardir. Kprnn byk byk talarini delip iine erimi kurun dktkten sonra demirle birbirlerine baglamilar. Bu demirlere "zivana" deniliyor. Trkedeki "zivanadan ikma" tabiri buradan geliyor. Kprnn br tarafina "Don't Forget 93" yazili. Yani "93' Asla Unutma!" Onun iin grenciler okullardan getirip gsteriliyor... Ikinci yapilita Mostar'in talari, orijinal olarak ilk ta ocagindan getirilmitir. Zivanalari da harci da orijinal.

Sava ncesi Bonaklar nfusun % 60'ini oluturuyorlardi. imdi ise tam tersine dnm ve Hirvatlar nfusun % 60'ini meydana getiriyorlar ve belediye bakanligi onlarin elinde... Btn bunlar nasil oluyor diye dnyoruz; ama arkalarinda bazi Avrupalilar var. Eski Fransiz Cumhurbakani Mitterrand'in o zaman meclisinde yaptigi gizli konuma imdi alen hale geldi... Diyor ki: "Avrupa'da kurulacak bir Mslman devletin varligini hazmedemem." Miloevi, Fransa Cumhurbakani Mitterrand'dan destek ve onay aldiktan sonra katliama girimitir.

Mostar'dan Blagay'a dogru ilerliyoruz... Lavanta bahelerinden geiyoruz. zm baglari, seralar ve iek baheleri sira sira... Akdeniz iklimi gibi yumuak ve sicak bir hava var... Blagay'da Muhasebe Tekkesi var. 1483'ten nce in edilmi.... Saru Saltuk'un bir trbesi de burada. Herhalde makamidir. Tekke u anda aktif; zikir yapiliyor. 11 Mayis'ta Kutlu Dogum iin 50 bin insan burada toplanmi. Mevlitler okunmu... Dualar edilmi... Tekke, Blagay nehrinin kaynaginin dibine bina edilmi. Blagay kaynagindan saniyede 43 ton su akiyor. Ileride Neretva nehrine kavuan Blagay'in hemen dibine kurulan tekke byk hizmetler grm. Derviler fetihten yani 1683'ten ok nce oralara gelmi ve Islamiyet'i yaayarak anlatmilar. Van Kalesi gibi birka minare yksekliginde yekpre bir kayanin oyugunun tam altinda bulunan tekkeye yukaridan ta bile dse zerine isabet etmez. Dibinden cennet kklerinin altindan pinar kaynar gibi sular fikirip akiyor. Oyugun altlarinda gvercinler uuuyor. Tekkenin iinde, Trk taburu tarafindan hediye edilmi olan "Fatih'in Fermani" yani gayrimslimlere verdigi Ahidnme bulunuyor. Neretva nehrindeki balik bereketinin temeli, Blagay kaynaginin bainda Allah Allah zikriyle coan tekke ehlinin cu-u hurulari olsa gerek...